Gustav Fellbaum

nie pobrano

Imię i nazwisko:

Gustav Fellbaum

Data urodzenia:

26-02-1818

Data śmierci:

1-10-1901

Rozpoczęcie okresu twórczości:

2. poł. XIX wieku

Miejsce zamieszkania: Reichenbach (Dzierżoniów), Ernsdorf (ob. Dzierżoniów)
Wybrane ilustracje, fotografie dzieł, wydane książki, kompozycje muzyczne, namalowane obrazym wykonane rzeźby, fotografie artystyczne, udział w filmach, sztukach:

Kaplica pw. Trójcy Świętej w Dzierżoniowie [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 119, il. 103.
Dawny Sierociniec (Instytut dla osieroconych chłopców) Jana Fryderyka Frägera w Dzierżoniowie, ob. budynek mieszkalny, ul. Świdnicka 29 (1859)  [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 62, il. 49; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 24.
Królewska Szkoła Realna I Stopnia (Königliche Realschule Erster Ordnung) w Dzierżoniowie, ob. Liceum Ogólnokształcące nr 1 [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 53, il. 43 i P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 28 – zdjęcie archiwalne ze zbiorów A. Grużlewskiej.
Willa własna, później rodziny Hilbert, Dom Partii, ob. Urząd Skarbowy w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 71, il. 57; Dzierżoniów. Zarys monografii miasta, red. S. Dąbrowski, Wrocław-Dzierżoniów 1998, s. 236, il. 57; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 51 – fotografia archiwalna ze zbiorów A. Grużlewskiej, s. 52, 53.
Ratusz w Dzierżoniowie, przebudowa [w:] zbiorach ikonograficzne Instytutu Herdera w Marburgu: NBA nr inw. 237196 (ilustracja), 237197 (fotografia), 237201 (fotografia), 69016 (fotografia), 103426_2 (fotografia); Wohnungs-Räume für den Post-Amts Vorsteher II Stock i Geschäfts Räume für das Königliche Post-Amt zu Reichenbach, Erdgeschoss, Ernsdorf 14.7.1871 - Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend von Neubau des Rathauses zu Reichenbach, sygn. 746, s. 285]
Wieża ciśnień w Dzierżoniowie [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 126, il. 107; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 96.
Kamienica Erlera w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa [w:] P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 61.
Gmach poczty w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa 3 [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 70, il. 56.
Druga własna willa w Dzierżoniowie, ul. A. Mickiewicza 3 [w:] P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 54-55.
Rysunek z aranżacją witryny kupca Schneidera w Dzierżoniowie z podpisem architekta w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, sygn. 772, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1888 [bez paginacji]
Plan sytuacyjny zabudowy dla karczmarza Roberta Dittricha [w:] Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Akten betr. Die von der Schankwirt Robert Dittrich nachgesuchte Genehmigung zur Bebauung des belegenen freien Platzes… 1842-1853, sygn. 787, s. 21

Dzieła:

1850 – wykonanie planu zabudowy terenu dla karczmarza Roberta Dittricha
1851-1852 – odbudowa Kaplicy Trójcy Świętej w Dzierżoniowie przy współudziale i korektach inspektorów budowlanych A. Gericke’go i Brennhausena.
Od 1856 – Podwykonawstwo w budowaniu linii kolejowej Dzierżoniów-Ząbkowice.
1859 – Dawny Sierociniec (Instytut dla osieroconych chłopców) Jana Fryderyka Frägera w Dzierżoniowie, ob. budynek mieszkalny, ul. Świdnicka 29.
1867-1868 – Królewska Szkoła Realna I Stopnia (Königliche Realschule Erster Ordnung) w Dzierżoniowie, ob. Liceum Ogólnokształcące nr 1 (proj. Fellbaum, prace murarskie firma Bernhardt Bauten).
1873-1875 – przebudowa ratusza w Dzierżoniowie (wg prawdopodobnie poddanego korekcie projektu Ferdinanda Wendelera z 1868 r.).
1874 – Willa „Opitz-Weiss” w Dzierżoniowie, ul. Wrocławska 51 (wg projektu Ferdinanda Schönhalsa).
1875 – Willa własna, później rodziny Hilbert, Dom Partii, ob. Urząd Skarbowy w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa 14.
1879 – prace przy strzelnicy miejskiej (Schiesshaus) w Dzierżonowie
1884 – Wieża ciśnień w Dzierżoniowie (wg projektu Bernharda Salbacha, wspólnie z mistrzem budowlanym E. Böttgerem).
1885-1886 – Szkoła Katolicka przy kościele par. w Dzierżoniowie.
1887 – Kamienica Erlera w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa , wraz z E. Böttgerem.
1886-1887 – Gmach poczty w Dzierżoniowie (do spółki z mistrzem budowlanym Böttgerem), ul. Pocztowa 3.
Lata 80. XIX w. – Przebudowa fabryki słodu Kellnera w Dzierżoniowie na koszary dla garnizonu miejskiego, tzw. Koszary Fellbauma (Fellbaumsches Kaserne).
1888 – aranżacja witryny sklepu kupca Schneidera w Dzierżoniowie
1892 – Wieża ćwiczeń dla straży pożarnej w Dzierżoniowie, ul. Klasztorna.
1897 – Druga willa własna w Dzierżoniowie, ul. A. Mickiewicza 3 (wykonanie Hermann Foerster).

Określenie kręgu rodzinnego:

Żona: Auguste z domu Katzbach
Syn Conrad (kapral 3. Batalionu 38. Śląskiego Pułku Fizylierów w Dzierżoniowie), zginął w 1876 r.

Opis kształcenia:

Architekt, posiadał tytuł państwowy mistrza budowlanego - Baumeistra.

Życie zawodowe i członkostwo w organizacjach:

Architekt czynny w Dzierżoniowie.
Od 1853 r. związany z tamtejszym Urzędem Miejskim – członek zarządu miasta i rajca miejski (Ratsherr, 1853-1863, z przerwą 1857-1859 – w aktach i dokumentach magistratu jego podpisy widnieją w latach 1865, 1867, 1870). Po 1890 roku ponownie pojawia się w dokumentach jako przewodniczący Miejskiej Deputacji Budowlanej (Bau-Deputation).
Od lat 50. XIX w. właściciel firmy budowlanej.
Członek dzierżoniowskiego oddziału Towarzystwa Sowiogórskiego (Eulengebirgsverein).
Jako obywatel zaangażowany społecznie: członek komitetu na rzecz budowy gimnazjum realnego (Realgimnasium) i członek jego zarządu, współdowodzący obywatelskim oddziałem obronnym w 1886 r., uczestnik prac liberalnego komitetu wyborczego popierającego kandydaturę fabrykanta dr Websky’ego.
Wspierał organizacje dobroczynne.

Wyróżnienia:

Honorowy tytuł Staszego Obywatela Miasta („Stadältester”)

Współpracownicy:

Ewald Böttger

Hermann Foerster

mistrz murarski Hirschberger z Jemnej (pow. ząbkowicki)

Udział w konkursach, wystawach, aukcjach, cenne dzieła, sygnatury, literatura:

1873 – udział w konkursie na rozbudowę ratusza w Dzierżoniowie

1872 – udział w przetargu (wygranym) na przeprowadzenie prac wyburzeniowych i budowlanych przy ratuszu w Dzierżoniowie

Charakterystyka:

Zajmował się głównie projektowaniem budynków komunalnych i sakralnych oraz okazałych budynków willowych. Sprawnie posługiwał się formami historyzmu, dostosowując kostium historyczny do funkcji budynku. Posługiwał się formami neorenesansowymi o prowieniencji włoskiej oraz północnej (niderlandzkiej), czy neogotyckimi utrzymanymi w nurcie tzw. szkoły hanowerskiej. Wykorzystywał także formy rozpowszechniane w drukowanych wzornikach architektonicznych.

Źródła niepublikowane:

Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Die Einrichtung eines Gewerberates für die Gewerbetreibende 1849/1855, sygn. 959 [bez paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Akten von der Zeichnerschule in Reichenbach, 1841-1850, sygn. 1209, s. 88
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta der Polizei-Verwaltung zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bausachen im Allgemeinen, 1890-1906, sygn. 732, s. 15, 27, 29, 33, 37-38, 43, 47-48, 50, 53, 59-60, 65, 67, 71-72, 75, 95, 98, 106, 154, 164, 167, 208
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend von Neubau des Rathauses zu Reichenbach, sygn. 746, s. 2, 3, 7-10, 12, 15-16, 29, 65, 127-128, 167, 280-282, 285 [ il. Wohnungs-Räume für den Post-Amts Vorsteher II Stock i Geschäfts Räume für das Königliche Post-Amt zu Reichenbach, Erdgeschoss, Ernsdorf 14.7.1871], 292-292 (dot. projektu ratusza; uwaga – czy jego przerwa w pełnieniu funkcji w magistracie nie miała związku z faktem przebudowy ratusza?), 294, 300, 304-305, 308, 325, 328
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Akten betr. Die von der Schankwirt Robert Dittrich nachgesuchte Genehmigung zur Bebauung des belegenen freien Platzes… 1842-1853, sygn. 787, s. 21
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend von Neubau des Rathauses zu Reichenbach, Vol. II: 1872-1874 sygn. 747, s. 33, 106-107, 231, 261, -263, 298, 301, 328, 384
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen, 1865-1869, sygn. 772, [brak paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1870-1872, sygn. 768, [brak paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1873-1877, sygn. 769, s. 23, 47, 85
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1885-1886, sygn. 770, [brak paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1887, sygn. 771,
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1888, sygn. 772, [brak paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau-Sachen, 1889, sygn. 773, s. 26.
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta betreffend des Schiesshauses zu Reichenbach 1820-1880, sygn. 777, str. 191-199
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Bau Sachen, sygn. 766  [brak paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrat zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1865-1869, sygn. 767, passim

Literatura i źródła publikowane:

E. Chabros, Historia kościoła św. Jerzego [w Dzierżoniowie], http://parafiajerzy.cba.pl/index.php/pl/o-parafii/historia-do-puszki-na-wiezy (dostęp: 24.01.2013)
E. Chabros, M. Siechankiewicz, Kościół i parafia Św. Jerzego w Dzierżoniowie, Dzierżoniów 2009, s. 130, 134
Dzierżoniów. Zarys monografii miasta, red. S. Dąbrowski, Wrocław-Dzierżoniów 1998, s. 236, 239
Eulengebirgsverein Jahresbericht, Reichenbach i. Schlesien, 1884-1901
E. Hasse, Chronik der Stadt Reichenbach im Eulengebirge, Reichenbach 1929, s. 187
P. Kmiecik, Środowisko architektów i budowniczych w Reichenbach (Dzierżoniów) od poł. XIX w. [w:] Wielcy twórcy Gór Sowich (red. Stanisław Januszewski), Dzierżoniów-Bielawa-Nowa Ruda-Świdnica 2005, s. 169 i nn.
R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 20, 52-53, 70, 118
P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 26-27, 29, 32-33, 35, 46-56, 60, 74, 89, 96-97, 103, 105-106
A. Paul, Geschichte der Stadt Reichenbach in Schlesien, Reichenbach1889, s. 26-27, 345
W. Schwedowitz, Chronik der katholischen Gemeinde zu Reichenbach in Schlesien. Festschrift zum 750jährigen Jubiläum ihres Bestehens, Reichenbach 1909, s. 60 Zabytki Sztuki w Polsce: Śląsk, red. S. Brzezicki, Ch. Nielsen i in., Warszawa 2006, s. 248
 „Reichenbacher Wochenblatt”, nr 42, 25.05.1852; nr 2, 4.01.1853; Beilage zu nr 63, 8.08.1854; Beilage zu nr 12, 10.02.1857; nr 52, 40.06.1857; nr 51, 26.06.1858; nr 12, 11.02.1860; nr 50, 24.06.1873; nr 4, 12.01.1880; nr 41, 23.05.1881; Beilage zu nr 100, 14.12.1883; nr 41, 19.05.1884; nr 28, 5.04.1886; nr 22, 18.03.1887; nr 51, 26.06.1892; nr 69, 29.08.1892; nr 77, 25.09.1892; nr 98, 19.09.1897;
„Der Wanderer aus dem Eulengebirge”, nr 51, 25.06.1861; nr 89, 6.11.1863; nr 97, 3.12.1866; nr 86, 26.10.1868; nr 21, 13.03.1871; nr 21, 11.03.1872; nr 48, 16.06.1873; nr 51, 27.06.1873; nr 49, 19.06.1874; nr 78, 28.09.1874; nr 29, 9.04.1875; nr 45, 5.06.1876; nr 47, 12.06.1876; nr 16, 24.02.1895
P. Kmiecik, Dzierżoniów miastem garnizonowym. Współistnienie miasta i garnizonu w latach 1741-1918, [w:] Dzierżoniów – wieki minione, red. D. Adamska, S. Ligarski, T. Przerwa, Dzierżoniów 2009, s. 153-162

Inne:

Opracowanie: Sławomir Brzezicki, Ksenia Stanicka-Brzezicka

Rodzaj twórczości:

» architektura

Multimedia

Fellbaum Gustav 1
Fellbaum Gustav 10
Fellbaum Gustav 11
Fellbaum Gustav 12
Fellbaum Gustav 2
Fellbaum Gustav 3
Fellbaum Gustav 4
Fellbaum Gustav 5
Fellbaum Gustav 6
Fellbaum Gustav 7
Fellbaum Gustav 8
Fellbaum Gustav 9