Ewald Böttger

nie pobrano

Imię i nazwisko:

Ewald Böttger

Data urodzenia:

10-1840

Data śmierci:

10-01-1897

Rozpoczęcie okresu twórczości:

2. poł. XIX w.

Miejsce zamieszkania: Reichenbach (Dzierżoniów), ul. Świdnicka 31, ul. Ząbkowicka (od 1867) Ernsdorf (wieś w sąsiedztwie Dzierżoniowa) (od 1874)
Wybrane ilustracje, fotografie dzieł, wydane książki, kompozycje muzyczne, namalowane obrazym wykonane rzeźby, fotografie artystyczne, udział w filmach, sztukach:

Synagoga w Dzierżoniowie [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 122, il. 105;i P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 77 – stan obecny oraz zdjęcie archiwalne ze zbiorów A. Grużlewskiej, s. 78 – rzuty przyziemia i pierwszej kondygnacji.
Dom ul. Świdnicka 35 w Dzierżoniowie [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 67, il. 54; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 59.
Dom własny przy ul. Świdnickiej 31 w Dzierżoniowie [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 64, il. 51; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 57 – stan obecny oraz zdjęcie archiwalne ze zbiorów A. Grużlewskiej.
Dom ul. Świdnicka 33 w Dzierżoniowie, ob. zbór Kościoła Zielonoświątkowców  [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 66, il. 53; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 58.
Wieża ciśnień i budynek wodociągów w Dzierżoniowie [w:] P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 96.
Gmach poczty w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa 3 [w:] R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 70, il. 56; P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 34 i 35 – zdjęcie archiwalne ze zbiorów A. Grużlewskiej.
Kamienica Erlera w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa [w:] P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 61.
Tkalnia mechaniczna braci Cohn w Dzierżoniowie [w:] P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 85.
Rysunek elewacji frontowej, rzut i przekrój domu Carla Altreitera, handlarza skórą w Dzierżoniowie, 1885, z podpisem architekta, w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Bau des Schumachersmeisters Altreiter […] Wohngebäudes zu Reichenbach, sygn. 779, s. 4, 20
Rysunek ukazujący fragment działki kowala Hänsela w Dzierżoniowie, 1885, z podpisem architekta, w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta […] betr. den Bau des Schmiedemeister Hänsel Wohngebäudes zu Reichenbach 1883-1885 [brak paginacji], sygn. 790; tamże papier firmowy architekta, s. 132-133; plan sytuacyjny posesji kupca H. Grolla, 1872,z podpisem architekta,  s. 217; przekroje domu handlarza skórą Montaga w Dzierżoniowie, z podpisem architekta i na jego papierze firmowym, s. 226-227
Plan sytuacyjny dziedzińca nowego kościoła katolickiego w Dzierżoniowie, 1874, z podpisem architekta, w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1873-1877, sygn. 769, s. 90; tamże plan sytuacyjny posesji pana Wuttke w Dzierżoniowie, z podpisem architekta, s. 291
Fasada domu Bertholda Krasela w Dzierżoniowie, 1868, rysunek z podpisem architekta, w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1865-1869, sygn. 767, s. 196; tamże plan sytuacyjny zabudowy przy dawnej Langenbielauerstr., 1869, z podpisem architekta, s. 262 i 265
Plan sytuacyjny posesji mistrza stolarskiego Carla Gärtnera w Dzierżoniowie, dawna Brauerstr. 191, 1885, z podpisem architekta, w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1885-1886, sygn. 770 [brak paginacji]

Dzieła:

1872 – prace wyburzeniowe przy budynku ratusza w Dzierżoniowie
1874 – projekt przytułku dla ubogich i szpitala na zlecenie magistratu dzierżoniowskiego
1874 – kościół cmentarny przy ul. Wrocławskiej
1874 – projekt odwachu w Dzierżoniowie
1874-1875 – Synagoga w Dzierżoniowie
1875 – most na Piławie, realizacja wspólnie z firmą budowlaną Klatta
1875 – Dom własny przy ul. Świdnickiej 31 w Dzierżoniowie
Ok. 1880 – Dom ul. Świdnicka 33 w Dzierżoniowie, ob. zbór Kościoła Zielonoświątkowców
1884 – Wieża ciśnień i budynek wodociągów w Dzierżoniowie, zaprojektowana wraz z G. Fellbaumem
1886-1887 – Gmach poczty w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa 3, zaprojektowany wraz z G. Fellbaumem
3. ćw. XIX w. – Dom ul. Świdnicka 35 w Dzierżoniowie
1887 – Kamienica Erlera w Dzierżoniowie, ul. Pocztowa, zaprojektowana wraz z G. Fellbaumem
1889-1890 – Tkalnia mechaniczna braci Cohn w Dzierżoniowie
Odwach przy ul. Wrocławskiej w Dzierżoniowie
1892 – przebudowa pomieszczeń w Kreis-Stänenhaus w Dzierżoniowie (Trenkstr.)

Określenie kręgu rodzinnego:

Żona: Marie Louise Auguste z domu Richter (ślub 1872 r.)

Opis kształcenia:

Architekt z wykształceniem akademickim, uzyskał tytuł mistrza budowlanego (Baumeister). Posiadał także tytuły mistrza murarskiego (Maurermeister) oraz mistrza ciesielskiego (Zimmermeister).

Życie zawodowe i członkostwo w organizacjach:

Po przybyciu do Dzierżoniowa odbył roczna służbę w stacjonującym w mieście batalionie fizylierów 10. Śląskiego Regimentu Grenadierów. Następnie zatrudniony na stanowisku technika w firmie budowlanej Gustawa Fellbauma.
1866 – uczestnik wojny prusko-austriackiej.
Ok 1866 – początek samodzielnej działalności budowlanej na terenie Dzierżoniowa.
1873-1874 – członek zarządu miasta i rajca miejski Dzierżoniowa (Ratsherr).
Od 1882 – pełnił funkcję technika d.s. szos w okrębu dzierżoniowskim
Od 1884 – pełnił funkcję powiatowego mistrza budowlanego (Kreisbaumeister)
Członek dzierżoniowskiego oddziału Towarzystwa Sowiogórskiego (Eulengebirgsverein).
Właściciel nieruchomości, kopalni piasku przy cmentarzu żydowskim, cegielni w Ernsdorf (ob. Dzierżoniów) oraz kamieniołomu. Próbował swoich sił również jako agent ubezpieczeniowy i handlowiec.
Dobroczyńca gminy ewangelickiej, ławnik w sądzie ławniczym.

Wyróżnienia:

Order Żelaznego Krzyża 2. Klasy za udział w bitwie pod Gorze (w pobliżu Metz) w 1870 r.

Współpracownicy:

Gustav Fellbaum
Robert Klatt
Mistrz ciesielski Robert Tipprich

Udział w konkursach, wystawach, aukcjach, cenne dzieła, sygnatury, literatura:

1892 – udział w konkursie na projekt rzeźni miejskiej w Dzierżoniowie

Ok. 1882 – udział w przetargu ogłoszonym przez miasto Dzierżoniów na wykonanie robót drogowych, kanalizacyjnych, ziemnych i brukarskich (wygranym)

Charakterystyka:

Budowniczy projektujący w duchu historyzmu. Chętnie nawiązywał w swych projektach do form renesansowych, zarówno w wydaniu włoskim (projekt synagogi), jak i północnym – niderlandzkim (gmach poczty), nieobce były mu także formy gotyckie, zastosowane w budownictwie sakralnym (kościół cmentarny).

Źródła niepublikowane:

Bebauungsplan für die westlich der Chaussee nach Schweidnitz belegenen Stadtlage von Reichenbach in Schlesien, Reichenbach 1897
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend von Neubau des Rathauses zu Reichenbach, Vol. II: 1872-1874, sygn. 747, s. 33
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Bau des Schumachersmeisters Altreiter […] Wohngebäudes zu Reichenbach, sygn. 779
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta […] betr. den Bau des Schmiedemeister Hänsel Wohngebäudes zu Reichenbach 1883-1885 [brak paginacji], sygn. 790
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1870-1872, sygn. 768, passim
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1873-1877, sygn. 769, passim
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1865-1869, sygn. 767, passim
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1890-, sygn. 774, passim
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1887 [de facto 1888], sygn. 771, passim
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1888, sygn. 772 [brak paginacji]
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1889, sygn. 773, passim
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Oddział w Kamieńcu Ząbkowickim, Akta Urzędu Budownictwa Miejskiego w Dzierżoniowie (Stadtbauamt Reichenbach), sygn. 33: Ring 29, 48 (Kreisstaendehaus), rysunek projektowy z 12.2.1892r.
Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Dzierżoniowa, Acta des Magistrats zu Reichenbach in Schlesien betreffend Bau Sachen 1885-1886, sygn. 770, passim

Literatura i źródła publikowane:

R. Kaczmarek, R. Brzeziński, Dzierżoniów. Historia – Sztuka – Kultura. Przewodnik, Dzierżoniów 2010, s. 64-67, 70, 122
P. Kmiecik, Środowisko architektów i budowniczych w Reichenbach (Dzierżoniów) od poł. XIX w. [w:] Wielcy twórcy Gór Sowich (red. Stanisław Januszewski), Dzierżoniów-Bielawa-Nowa Ruda-Świdnica 2005, s. 169 i nn.
P. Kmiecik, Dzierżoniów miastem garnizonowym. Współistnienie miasta i garnizonu w latach 1741-1918 [w:] Dzierżoniów – wieki minione (red. Dagmara Adamska, Sebastian Ligarski, Tomasz Przerwa), Dzierżoniów 2009, s. 153-161
R. Kaczmarek, Dzieje architektury i sztuki [w:] Dzierżoniów – zarys monografii miasta, Wrocław-Dzierżoniów, s. 239-240
P. Kmiecik, Architektura Dzierżoniowa XIX wieku, Wrocław 2009, s. 17, 19, 21-22, 33, 35, 56-61, 76-79, 97
A. Grużlewska, Od jednostki do społeczności: powstawanie gminy żydowskiej w Dzierżoniowie w XIX w. [w:] Dzierżoniów – wieki minione (red. Dagmara Adamska, Sebastian Ligarski, Tomasz Przerwa), Dzierżoniów 2009, s. 130-131
E. Hasse, Chronik der Stadt Reichenbach im Eulengebirge, Reichenbach 1929, s. 207
A. Paul, Geschichte der Stadt Reichenbach in Schlesien, Reichenbach1889, s. 329, 358, 371, 438-439
„Reichenbacher Wochenblatt“, nr 30, 14.04.1879; nr 61, 1.08.1879; nr 94, 24.11.1879; nr 1, 2.01.1880; nr 6, 21.01.1881; nr 38, 13.05.1881; nr 53, 4.07.1881; nr 35, 1.05.1882; Beilage zu nr 42, 26.05.1882; nr 28, 7.04.1884; nr 41, 19.05.1884; nr 77, 25.09.1885; nr 83, 16.10.1885; nr 4, 14.01.1897; nr 81, 11.08.1897; nr 99, 22.09.1897
Eulengebirgsverein Jahresbericht, Reichenbach i. Schlesien, 1884-1897
„Der Wanderer aus dem Eulengebirge“, nr 15, 19.02.1866; nr 21, 15.03.1867; nr 1, 3.01.1868; nr 39, 14.05.1869; nr 65, 13.08.1869; Beilage zu nr 100, 13 Dez. 1872; nr 82, 14.10.1870; nr 79, 2.10.1871; nr 21, 11.03.1872; nr 48, 16 Jun. 1873; nr 80, 6.10.1873; Beilage zu nr 53, 3.07.1874; nr 66, 17.08.1874; nr 86, 26.10.1874; nr 96, 30.11.1974; nr 11, 5.02.1877

Inne:

Opracowanie: Sławomir Brzezicki, Ksenia Stanicka-Brzezicka

Rodzaj twórczości:

» budownictwo

Wyznanie:

» ewangelickie

Multimedia

Boettger Ewald 1
Boettger Ewald 2
Boettger Ewald 3
Boettger Ewald 4
Boettger Ewald 5
Boettger Ewald 6
Boettger Ewald 7
Boettger Ewald 8
Boettger Ewald 9